Capgemini en Equihold: les geleerd?

Na het doornemen van in ieder geval een deel van het dossier, het volledige dossier is te omvangrijk, blijft er nog een laatste vraag over: Zijn hier lessen uit te trekken. Ongetwijfeld hebben Equihold en Capgemini los van elkaar hun eigen conclusies getrokken en zich voorgenomen om in de toekomst dingen anders te doen.

Belangrijk voor de uitkomst van deze rechtszaak is het gedrag van Capgemini als aannemer van de opdracht. In hoeverre heeft de dienstverlener juridisch verwijtbaar gedrag vertoond? Is er ook zoiets als moreel verwijtbaar gedrag?

1) Capgemini lijkt in ieder geval vrij lichtzinnig te zijn omgegaan met zijn zorgplicht. Capgemini heeft zeer ruime ervaring met ict-projecten en zou Equihold (beter?) moeten adviseren en daar waar Equihold steken laat vallen, hen hierop wijzen. Zo mist een projectplan, heeft er nooit een stuurgroepoverleg plaatsgevonden, ontbreken voortgangrapportages, et cetera. Kortom alle mogelijkheden om inzicht te houden en te sturen ontbraken en ook al was dat in de ogen van Capgemini de verantwoordelijkheid van Equihold, enig aandringen om hier invulling aan te geven mocht wel verwacht worden. Zaken als process-, en projectmanagement en quality assurance – Capgemini’s activiteiten en randvoorwaardelijk voor het succes – lijken ook te ontbreken. Wat heeft Capgemini gedaan en wat kon het doen om het project zo bij te sturen dat deze weer aansluit bij de verwachtingen van de klant. Welke positie heeft het klantbelang gehad op de prioriteitenlijst van Capgemini?

2) Op zijn minst is het dubieus dat er in tegenspraak met de afspraken er junior ontwikkelaars zaten op het bouwdeel van het project. Ook het functioneel ontbreken van de business layer, terwijl dit wel in het architectuur-document is aangegeven, is opmerkelijk.

3) Kwaliteit van de software is bij de rechtszaak een van de hoofdonderwerpen. Ondanks dat Capgemini aangeeft dat er wel fouten in zitten – deze zijn volgens hen minors en het systeem werkt – lijkt dit toch wel sterk af te wijken van de ervaring van Equihold en de diverse potentiële (pilot) klanten. Ook het eigen SIG-onderzoek waardeert de onderhoudbaarheid van de software als gemiddeld. Het lijkt me niet het ambitieniveau van een organisatie als Capgemini om gemiddelde software te maken. Daarbij gaat het hier om nieuwe software. Als deze bij oplevering al niet hoger komt dan gemiddeld (onderhoudbaarheid) dan is dat een slechte basis om hier nog enkele jaren ontwikkeling op te doen. De onderhoudbaarheid van software gaat tenslotte achteruit door het doen van onderhoud. En dit was nog een eigen onderzoek. Onderzoeken uitgevoerd door en namens Equihold maken volledig gehakt van de (technische) kwaliteit en kwalificeren de software als: ‘spaghetti code’. Echter concrete afspraken over mate van onderhoudbaarheid zijn niet vastgelegd.

Equihold/Kenneth Berkleef

Dan Equihold, zijn zij het slachtoffer van een bende gewetenloze ict-criminelen? Of is hen ook iets te verwijten. Hadden ze eerder moeten ingrijpen? Konden ze eerder ingrijpen en bijsturen en daarmee de schade beperken?

1) Equihold is een kleine (minder dan tien medewerkers) organisatie met (vrijwel?) geen ervaring op het gebied van grootschalig offshore software-ontwikkeling. Maar Kenneth Berkleef is wel ondernemer. Ondernemers lopen risico’s. Daar zijn het ondernemers voor, maar ze hebben wel de ‘verplichting’ om deze risico’s te analyseren, in te perken en aan risicobeheersing te doen. Tenslotte werd er op maandbasis wel honderdduizend euro aan Capgemini overgemaakt.

2) Capgemini is geselecteerd op reputatie, kwaliteit en ervaring, kortom een goed verhaal. Mag je daar als ondernemer blind op varen of was het beter geweest (om ook) een behoorlijke vinger in de pap te hebben/houden? Tenslotte is vertrouwen goed, maar controle beter! Als daar de kennis en/of tijd voor ontbrak is het inbrengen van een eigen projectleider (byop) natuurlijk een optie. Ook liep Capgemini in dit project geen enkel risico. Is in het selectieproces het meedelen in de risico’s een criterium geweest?

3) Zoals eerder genoemd, zijn in de projectaanpak meerdere middelen benoemd waarmee inzicht en sturing mogelijk was: Stuurgroep, rapportages, evaluaties werkopdrachten. Hier is geen invulling aan gegeven. Wellicht was dit de verantwoordelijkheid van Capgemini, doch als Capgemini niet rapporteert kan daar om gevraagd worden. Halen en brengen!

4) Gedurende het project zijn er diverse punten voorbij gekomen waarbij alarmbellen moeten zijn gaan rinkelen. In het Software Development Plan (SDP) ontbreekt de projectleider en ook ontbreekt een projectplan en testplan/testmethodiek. Het SDP is nooit formeel afgerond (versie 0.75 stamt uit mei 2006) terwijl de programmering al in januari 2006 was gestart? Allerlei rapportages die inzicht hadden moeten verschaffen in kwaliteit en voortgang zijn nooit (?) opgeleverd. Zijn er acceptatieafspraken gemaakt? Juniormedewerkers? Een raamovereenkomst die een inspanningsverplichting uitstraalt, et cetera. Mooie onderwerpen voor de (ontbrekende) stuurgroep.

5) Tenslotte, een deel van de rechtszaak zal gaan over de discussie resultaatsverplichting versus inspanningsverplichting. Ik ben benieuwd naar de definitie van Equihold en Capgemini.
Met de kennis van nu is het makkelijker oordelen over wat er fout is gegaan en waar had moeten worden ingegrepen. Ook moeten we de tijdsgeest van toen niet vergeten voor zover relevant.
Het lijkt erop dat beide partijen de basis (project) managementprincipes over boord hebben gezet. Geen inzicht, geen controle en dus ook niet bijsturen. Een recept voor mislukking.

Conclusie

Het feit blijft dat Equihold uiteindelijk failliet is gegaan en dat een in potentie mooi product nooit live is gegaan en dit momentum ook definitief weg is.

Ik laat het aan de lezer over om hier zelf zijn conclusies te trekken en indien relevant lessons learned uit te trekken.

Lees meer: http://www.computable.nl/artikel/expertverslag/development/5210800/1277180/capgemini-en-equihold-les-geleerd.html#ixzz3N30avEPz

Zesluik Deel 1 Kurt de Koning Zesluik Deel 2 Kurt de Koning  Zesluik Deel 3 Kurt de Koning

Zesluik Deel 4 Kurt de Koning Zesluik Deel 5 Kurt de Koning